Energiedrank is overal: in de supermarkt, bij de sportschool en op feestjes. Veel mensen pakken er een blikje bij als ze moe zijn of zich beter willen concentreren. Maar wat zit er eigenlijk in zo’n drankje, en wat doet het precies met je lichaam? De antwoorden zijn soms verrassend, en niet altijd positief.
De stoffen die het verschil maken
Een blikje van 250 milliliter bevat gemiddeld zo’n 80 milligram cafeïne. Dat is ongeveer evenveel als een kop koffie. Naast cafeïne zitten er ook suiker, taurine en B-vitamines in. Taurine is een stof die van nature in je lichaam voorkomt en een rol speelt bij de werking van spieren en zenuwen. De B-vitamines helpen mee bij het omzetten van voedsel in energie. Suiker geeft snel energie, maar dat gevoel is van korte duur. Veel energy drinks bevatten tussen de 25 en 35 gram suiker per blikje, wat neerkomt op zes tot negen suikerklontjes. Er zijn ook suikervrije versies, maar daarin zitten zoetstoffen als vervanging.
Wat er in je lichaam gebeurt na één blikje
Zodra je een blikje opdrinkt, gaat de suiker snel je bloed in. Je bloedsuikerspiegel stijgt, wat je even een energiek gevoel geeft. Binnen tien minuten begint de cafeïne te werken. Je hartslag en bloeddruk gaan iets omhoog. Na ongeveer een halfuur zit bijna alle cafeïne in je bloed. Je voelt je alerter, geconcentreerder en minder moe. Dat klinkt goed, maar er is ook een keerzijde. Als de suiker en cafeïne uitgewerkt zijn, wat na één tot twee uur gebeurt, kun je je juist vermoeider voelen dan daarvoor. Dit wordt ook wel de terugval of crash genoemd. Je lichaam reageert op de plotse daling van suiker en cafeïne in het bloed.
De risico’s bij te veel gebruik
Één blikje af en toe is voor de meeste gezonde volwassenen geen groot probleem. Maar wie er regelmatig meerdere per dag drinkt, loopt meer risico op klachten. Denk aan hartkloppingen, hoofdpijn, slaapproblemen en rusteloosheid. Cafeïne kan verslavend werken: het lichaam went eraan en heeft na verloop van tijd meer nodig om hetzelfde effect te voelen. Voor kinderen en jongeren is het risico groter. Zij zijn kleiner en hun lichaam reageert gevoeliger op cafeïne. Artsen melden steeds vaker klachten bij jongeren die veel energiedrankjes drinken, zoals angst, concentratieproblemen en slaaptekort. Het mengen van zo’n drankje met alcohol is ook gevaarlijk. De cafeïne maskeert het gevoel van dronkenschap, waardoor je minder goed merkt hoeveel alcohol je hebt gedronken.
Voor wie zijn deze drankjes eigenlijk bedoeld
Fabrikanten richten zich vaak op jongeren, sporters en mensen met drukke werkdagen. Toch is het goed om te weten dat energiehoudende drankjes geen sportersdrank zijn. Sportdranken zijn bedoeld om vocht en mineralen aan te vullen tijdens het sporten. De stimulerende dranken zijn daar niet voor gemaakt en kunnen bij inspanning juist extra belasting geven voor het hart. Het Voedingscentrum adviseert om zo min mogelijk dranken met veel suiker te drinken, omdat dit de kans op overgewicht en diabetes type 2 vergroot. Wie moe is, is vaak beter af met voldoende slaap, water drinken of een gezonde maaltijd dan met een blikje vol suiker en cafeïne.
Veelgestelde vragen over energiedrank
Mag je als kind of tiener een blikje energiedrank drinken?
Voor kinderen en tieners is het drinken van energiedrankjes afgeraden. Hun lichaam is gevoeliger voor cafeïne dan dat van volwassenen. Al bij kleine hoeveelheden kunnen klachten ontstaan zoals slaapproblemen, hartkloppingen en concentratieproblemen. Artsen en voedingsdeskundigen raden af om deze drankjes onder de 18 jaar te consumeren.
Wat is het verschil tussen een energiedrank en een sportdrank?
Een sportdrank is bedoeld om tijdens het sporten vocht en mineralen zoals natrium en kalium aan te vullen. Een energiedrank bevat cafeïne en veel suiker om je alert te maken en heeft een heel andere samenstelling. Sportdranken zijn dus niet hetzelfde als stimulerende drankjes, ook al worden ze soms door elkaar gehaald.
Kun je verslaafd raken aan energiedrankjes?
Ja, cafeïne kan verslavend werken. Als je lichaam gewend raakt aan een bepaalde hoeveelheid cafeïne, heb je na een tijdje meer nodig om hetzelfde effect te voelen. Wanneer je stopt met drinken, kun je last krijgen van hoofdpijn, vermoeidheid en prikkelbaarheid. Dit zijn onttrekkingsverschijnselen die ontstaan door het stoppen met cafeïne.
Is suikervrije energiedrank een betere keuze?
Suikervrije varianten bevatten minder calorieën, maar ze bevatten nog steeds cafeïne. De risico’s van te veel cafeïne gelden dus ook voor suikervrije versies. Zoetstoffen, die in de plaats van suiker worden gebruikt, zijn bij normale hoeveelheden niet schadelijk voor gezonde volwassenen, maar ook daarvoor geldt: met mate.