Een massage is meer dan even lekker liggen. Het is een manier om spanning in spieren los te maken, de bloedsomloop te stimuleren en je hoofd tot rust te brengen. Mensen laten zich al duizenden jaren masseren, van oude Egyptische en Chinese culturen tot moderne sportklinieken. Dat is niet voor niets: het werkt. Toch weten veel mensen niet precies wat er tijdens een behandeling in je lichaam gebeurt, welke vormen er zijn, of hoe je zelf iemand kunt masseren zonder opleiding.
Wat een massage doet met je lichaam
Tijdens het masseren worden spieren losgemaakt door druk en beweging op de huid en het weefsel daaronder. Dit zorgt voor een betere doorbloeding in het behandelde gebied. Door die verbeterde doorstroming krijgen spieren meer zuurstof en voedingsstoffen, en worden afvalstoffen sneller afgevoerd. Tegelijk daalt de hoeveelheid cortisol in het bloed. Cortisol is het stresshormoon dat vrijkomt als je gespannen bent. Wanneer dat niveau zakt, voel je je rustiger. Onderzoek laat zien dat ook het serotoninegehalte stijgt na een behandeling. Serotonine heeft een positieve invloed op je stemming. Het lichaam reageert dus niet alleen op de aanraking zelf, maar ook op chemisch niveau.
Bekende vormen van masseren
Er bestaan veel verschillende soorten behandelingen, elk met een eigen doel en aanpak. De klassieke of Zweedse methode is de meest bekende. Hierbij worden lange, vloeiende bewegingen gecombineerd met knedende handelingen om de spieren te ontspannen. Dit is een goede keuze bij algemene spanning of vermoeidheid. De diepe weefseltechniek gaat verder de spier in en wordt gebruikt bij hardnekkige klachten zoals chronische nekpijn of spierkrampen. Sportmassage richt zich op het herstel na inspanning en het voorkomen van blessures. Dan is er ook de Thaise variant, waarbij het lichaam wordt gerekt en gedraaid terwijl de therapeut druk zet op specifieke lijnen in het lichaam. Reflexzonetherapie werkt via de voeten: bepaalde punten op de voet zouden verbonden zijn met organen en lichaamsdelen elders. Welke vorm het best bij iemand past, hangt af van de klachten en het gewenste resultaat.
Zelf masseren thuis: zo pak je het aan
Thuis masseren vraagt geen speciale opleiding, maar wel aandacht voor een paar basisprincipes. Begin altijd met schone, warme handen. Koude handen zorgen voor een schrikreflex en dat is precies het tegenovergestelde van wat je wilt bereiken. Gebruik een neutrale massageolie of een bodylotion zonder sterke geur, zodat je handen soepel over de huid glijden zonder wrijving. Begin licht en bouw de druk langzaam op. Werk bij de rug altijd van de onderrug richting de schouders, zodat je meebeweegt met de bloedsomloop richting het hart. Bij de benen beweeg je van de voet omhoog naar de heup. Gebruik de vlakke hand voor grote oppervlakken en je duim of vingers voor kleinere, gespannen plekken zoals de nek of schouderbladen. Vraag regelmatig of de druk prettig is. Feedback helpt je beter worden en voorkomt dat je te hard duwt op gevoelige plekken.
Wanneer je beter niet kunt masseren
Masseren is bij de meeste mensen veilig, maar er zijn situaties waarbij je voorzichtig moet zijn of waarbij het beter is om het niet te doen. Bij een actieve ontsteking, koorts of een besmettelijke huidaandoening is masseren af te raden, omdat het de klachten kan verspreiden of verergeren. Iemand met een bloedstollingsstoornis of die bloedverdunners gebruikt, kan last krijgen van blauwe plekken bij te veel druk. Bij trombose of een verdachte zwelling in een been is het raadzaam om eerst een arts te raadplegen. Zwangere vrouwen kunnen wel worden gemasseerd, maar vermijd dan de buik en bepaalde drukpunten op de enkels en polsen die mogelijk weeën kunnen opwekken. Bij twijfel geldt altijd: vraag eerst een arts of fysiotherapeut om advies voordat je begint.
Veelgestelde vragen
Hoe lang moet een massage duren voor je er echt iets aan hebt?
Een behandeling van twintig tot dertig minuten is al genoeg om spanning te verminderen en de bloedsomloop te stimuleren. Voor nek en schouders is een kwartier vaak voldoende. Een volledige rugbehandeling duurt gemiddeld veertig tot zestig minuten. De duur hangt af van het lichaamsdeel en de klachten.
Hoe vaak mag je iemand laten masseren?
Voor ontspanning is eens per week of eens per twee weken een goed ritme. Bij herstel na een sportblessure kan vaker nodig zijn, maar dat beslist een fysiotherapeut. Bij pijn of spanning zonder duidelijke oorzaak is het slim om niet te wachten tot de klachten erg worden.
Moet je na een behandeling veel water drinken?
Na een massage is het verstandig om wat extra te drinken. Door de behandeling komen afvalstoffen in het bloed en de lymfe vrij. Voldoende water helpt het lichaam om die stoffen sneller af te voeren. Een paar glazen extra op de rest van de dag is genoeg.
Wat is het verschil tussen een fysiotherapeut en een massagetherapeut?
Een fysiotherapeut is een erkende zorgverlener die klachten aan spieren, gewrichten en zenuwen diagnosticeert en behandelt. Een massagetherapeut richt zich voornamelijk op ontspanning en spierherstel, maar stelt geen medische diagnose. Bij aanhoudende of onduidelijke klachten is een fysiotherapeut de juiste keuze.